Dạy đạo đức bằng… khóc lóc, tội lỗi

13 - 22/01/2018 - 14:16:52 - Giáo dục

Dân trí Tại các chuyên đề đạo đức không ít chuyên gia có những bài nói chuyện… về trách nhiệm, lòng hiếu thảo lấy nước mắt học trò. Việc “thức tỉnh” này hiện khá phổ biến, được nhà trường, phụ huynh tung hô nhưng đang có rất nhiều ý kiến cảnh báo.

Xem thêm:

Xem thêm: thùng nhựa rỗngthùng nhựa đặcthùng nhựa công nghiệpthùng nhựa rỗng công nghiệpthùng nhựa đặc công nghiệp

Những đứa trẻ mang tội

“Đừng bao giờ để bố các bạn chết rồi, các bạn mới quỳ bên cạnh cái quan tài, khóc bù lu bù loa, bố ơi con xin lỗi bố. Đừng nói câu đó, ông ấy không nghe được nữa...”, đây là đoạn trích dẫn tại bài nói chuyện của báo cáo viên diễn ra tại một trường học ở Hà Nội. Cùng với nhiều lý lẽ về những bạn trẻ đang vô tâm, không quan tâm đến bố mẹ… bài nói chuyện đã làm cho hàng trăm học sinh khóc nức nở.

Ở góc độ nhà trường, phụ huynh đây được xem là bài dạy đạo đức quá thành công. Bài giảng chạm đến cảm xúc của học trò, các em xúc động, nghẹn ngào, vỡ òa những nỗi lòng thầm kín. Điều ít ai ít để ý, những cảm xúc này đến cảm giác mang ơn và tội lỗi.

Những bài nói chuyện, giáo dục đạo đức làm học trò khóc nức nở đang gây ra nhiều tranh cãi trái chiều (Ảnh minh họa)
Những bài nói chuyện, giáo dục đạo đức làm học trò khóc nức nở đang gây ra nhiều tranh cãi trái chiều (Ảnh minh họa)

Một chương trình khác, báo cáo viên nọ kể lại điển tích về những người mẹ hy sinh, nhịn đói vì con đến chết. Và đi cùng đó là “răn đe” những đứa con vô ơn, không nghe lời cha mẹ. Từ những lỗi thông thường, có diễn giả còn khai thác những vấn đề của học trò như chuyện yêu đương, đi phá thai của các người trẻ... để đánh vào cảm giác tội lỗi của các em.

Những bài giảng với những nội dung về "những đứa trẻ mang tội" hiện nay diễn ra khá nhiều. Không chỉ ở các khóa học, chuyên đề của các công ty dạy kỹ năng sống mà đang le lỏi vào các trường học thông qua các buổi nói chuyện, sinh hoạt chuyên đề. Ở các chương trình này, chưa biết hiệu quả thế nào, học sinh càng khóc như mưa thì càng được đánh giá cao.

Một số chương trình kỹ năng, giá trị sống, chỉ với một vài bài nói chuyện "rút nước mắt" của các báo cáo viên, phụ huynh làm mọi cách để con theo học bằng được. Nhất là những trường hợp các đứa trẻ bị đánh giá là bất trị thì phụ huynh lại càng kỳ vọng vào những bài giảng này. Rất nhiều trung tâm, công ty kỹ năng sống dùng hình ảnh học sinh khóc lóc, nước mắt của các em để quảng cáo, giới thiệu và trở thành “chiêu bài” vô cùng lợi hại với phụ huynh.

Còn không ít trường học, tiêu chí khi mời báo cáo viên là phải có đủ khả năng làm học sinh khóc. Họ không cần biết diễn giả đó có đưa đến cho học sinh thông tin, kiến thức gì nhưng không làm làm cho học trò bật khóc thì… không được.

Giáo dục "ăn nhanh"?

Những bài giảng lấy nước mắt học trò trong các bài giảng chuyên đề đạo đức của các diễn giả đang tạo nên một sức hút với nhà trường, phụ huynh khi tổ chức các chuyên đề giáo dục đạo đức, kỹ năng. Họ kỳ vọng từ nước mắt, tội lỗi của con trẻ các em sẽ thay đổi, tiến bộ như mong muốn của mình. Nhưng nhiều chuyên gia lại không đồng tình việc giáo dục theo cách thức này và lên tiếng như góp thêm một góc nhìn cho nhà trường, phụ huynh đang hoang mang trong việc giáo dục đạo đức con trẻ.

Bà Ngô Thị Thu Huyền (Thạc sĩ Tâm lý học về phát triển trẻ em và thanh thiếu niên, trường Toulouse le Mirail, CH Pháp) nêu quan điểm, mục tiêu của các chương trình này là giúp các em tăng nhận thức và thay đổi - về tình cảm gia đình, về tình yêu của mối quan hệ cha mẹ - con cái. Mục tiêu thì tốt đẹp nhưng cách triển khai theo cách “làm học trò khóc” là không ổn. Khi bạn tương tác với người khác, ngay cả ở góc độ giáo dục, bạn cần tôn trọng nhân phẩm của người khác và tránh việc thao túng người khác để đạt được mục đích.

Học sinh ở TPHCM trong một chuyên đề về tuổi mới lớn
Học sinh ở TPHCM trong một chuyên đề về tuổi mới lớn

Rồi nữa, bà Huyền nhấn mạnh, sự thay đổi không bao giờ ngay và nhanh, và nó càng không nên đến từ cảm giác tội lỗi, bị kết án, cảm thấy xấu hổ. Nó cần đến từ việc nhận ra các cảm xúc, các suy nghĩ, và biểu lộ một cách thỏa đáng, tự tôn. Mà quá trình này dài lắm, đó là quá trình của nhận thức, của tương tác và của việc khẳng định các phẩm chất tính cách của mỗi người.

“Các diễn giả này nóng lòng muốn thúc đẩy nhanh việc đạt được mục tiêu giáo dục, họ mải mê vì mục tiêu này. Mà ẩn sâu bên dưới là mong học sinh "ngoan ngoãn" hơn, biết chú tâm vào những điều có ích cho gia đình, xã hội? Và có lẽ đó là chờ đợi của nhà trường, của phụ huynh”, bà Huyền nói.

Chuyên gia này phân tích thêm, cha mẹ - con cái là mối quan hệ đầy yêu thương nhưng cũng đầy rắc rối - xung đột. Những đứa trẻ đang ở tuổi định vị bản thân mình không thể tránh những thử thách để tự lập nhiều hơn trong mối quan hệ này. Chưa kể, nhiều phụ huynh chưa biết cách tạo điều kiện cho đứa trẻ cá nhân hóa bản thân mình thì không thể tránh những bối rối ở cái ranh giới đúng - sai.

“Điều này gây ra cảm giác tội lỗi Và rồi gọi ra cảm xúc đau khổ của người ta, thì diễn giả đã làm gì, có ghi nhận? Có nâng đỡ? Có biết điều gì nằm đằng sau cảm xúc đau khổ đó?”, bà Huyền đặt câu hỏi.

Trong đối xứng này, người nghe chịu các cảm giác lo lắng, day dứt, bản thân kém cỏi và thậm chí bất lực; người nói hài lòng khi nhìn thấy sự thay đổi về mặt hình thức của người khác, người tổ chức hài lòng về những giây phút cảm động rưng rưng mà họ cho rằng sẽ là động lực thay đổi mạnh mẽ ở các em học sinh. Và dường như những mâu thuẫn muốn hóa giải đã được giải quyết mà không cần phải đối diện.

Bà Huyền cũng cảnh báo những hoạt động giáo dục trẻ, vì cộng đồng là cần thiết, song cần có một nền tảng phù hợp với hoạt động cộng đồng, và hết sức cẩn thận về những ảnh hưởng tiêu cực, những mặt trái của nó. Nhất là đối tượng ở đây là học trò.

Lê Đăng Đạt

Từ khóa: thùng nhựa rỗngthùng nhựa đặcthùng nhựa công nghiệpthùng nhựa rỗng công nghiệpthùng nhựa đặc công nghiệp

Bài viết khác

  • Bí thư Hà Nội: Hỗ trợ ĐH Quốc gia Hà Nội xây dựng hạ tầng tại Hòa Lạc
    Bí thư Hà Nội: Hỗ trợ ĐH Quốc gia Hà Nội xây dựng hạ tầng tại Hòa Lạc
    Dân trí Ngày 01/2/2018, đồng chí Hoàng Trung Hải - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội đã thăm và làm việc với ĐH Quốc gia Hà Nội về kết quả thực hiện công tác năm 2017 và phương hướng, chiến lược phát triển nhà trường trong thời gian tới.
  • Năm 2018, Học viện Hành chính quốc gia dừng đào tạo hệ đại học
    Năm 2018, Học viện Hành chính quốc gia dừng đào tạo hệ đại học
    Dân trí Theo Quyết định số 05/2018/QĐ-TTg quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Học viện Hành chính Quốc gia vừa được Thủ tướng ban hành, từ năm 2018, Học viện Hành chính quốc gia sẽ không tuyển sinh đào tạo trình độ đại học mà chỉ đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ​.
  • Đà Nẵng: Nhiều trường có hiệu trưởng mới
    Đà Nẵng: Nhiều trường có hiệu trưởng mới
    Dân trí Ngày 1/2, Sở GD&ĐT Đà Nẵng cho biết ngành GD thành phố đã phối hợp với chính quyền địa phương ở các quận, huyện công bố quyết định bổ nhiệm thủ trưởng các đơn vị, trường học trên địa bàn. Theo đó, nhiều trường học trên địa bàn thành phố có hiệu trưởng mới. >> Đà Nẵng tổ chức thi tuyển Hiệu trưởng trường THCS
  • “Học bổng Gateway” dành cho học sinh từ lớp 1 tới lớp 8 tại Hà Nội, Hải Phòng
    “Học bổng Gateway” dành cho học sinh từ lớp 1 tới lớp 8 tại Hà Nội, Hải Phòng
    “Học bổng Gateway” với nhiều suất học bổng với tổng giá trị lên tới 500 triệu đồng sẽ tạo điều kiện cho các em học sinh từ lớp 1 tới lớp 8 tại Hà Nội, Hải Phòng có cơ hội học tập & phát huy tối đa năng lực của bản thân trong môi trường giáo dục quốc tế.
  • Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đạt tiêu chuẩn giáo sư năm 2017
    Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đạt tiêu chuẩn giáo sư năm 2017
    Dân trí Theo danh sách những người đạt chuẩn giáo sư năm 2017 mà Hội đồng chức danh giáo sư nhà nước vừa công bố ngày 2/2 có Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến. >> Giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2017 là Phạm Hoàng Hiệp 36 tuổi
  • Giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2017 là Phạm Hoàng Hiệp 36 tuổi
    Giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2017 là Phạm Hoàng Hiệp 36 tuổi
    Dân trí Trong 2 ngày 31/1 và 1/2/2018, Hội đồng Chức danh giáo sư nhà nước (HĐCDGSNN) đã xét duyệt, bỏ phiếu tín nhiệm ứng viên đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS năm 2017.
  • Từ kỳ tích U23 VN, nghĩ đến triết lý giáo dục để phát triển bền vững
    Từ kỳ tích U23 VN, nghĩ đến triết lý giáo dục để phát triển bền vững
    Dân trí Khi một nền giáo dục được sự quan tâm và động viên của toàn xã hội, ắt hẳn sẽ có những biến chuyển tích cực. Và khi nền giáo dục được xã hội hóa và nhận được sự ủng hộ tối đa và vô điều kiện của xã hội thì chắc chắn nền giáo dục đó sẽ phát triển bền vững. >> Đường dài cho U23 Việt Nam >> Bài học giáo dục từ U23 Việt Nam >> ​“Giải mã” phương pháp giáo dục học trò của HLV Park Hang Seo
  • Một trường học đặt tên “đường“ mang tên thầy Park Hang-seo và đội tuyển U23
    Một trường học đặt tên “đường“ mang tên thầy Park Hang-seo và đội tuyển U23
    Trước kì tích của đội tuyển U23 tại Giải U23 Châu Á, Trường Cao đẳng Công nghệ thông tin Hữu nghị Việt - Hàn đã sử dụng tên của HLV Park Hang-seo và các học trò để đặt tên cho các con đường nội bộ trong khuôn viên trường. >> Quyên góp Cờ Tổ quốc chào mừng U23 để ủng hộ cho các ngư dân >> Tại sao cầu thủ U23 VN mặc đồng phục khi đi ra ngoài cùng nhau? >> Từ U23 Việt Nam, nghĩ về văn hóa cổ động của giới trẻ
  • Tại sao cầu thủ U23 VN mặc đồng phục khi đi ra ngoài cùng nhau?
    Tại sao cầu thủ U23 VN mặc đồng phục khi đi ra ngoài cùng nhau?
    Dân trí Mấy ngày qua, một điều dễ thấy là các cầu thủ đội U23 Việt Nam khi đi ra ngoài cùng nhau đều mặc đồng phục. Đây chính là một trong số nhiều quy định bắt buộc do thầy Park Hang-seo đưa ra mà các học trò phải thực hiện dưới sự dẫn dắt của ông. >> HLV Park Hang Seo và “nghệ thuật” thúc đẩy học trò bằng niềm tin >> ​“Giải mã” phương pháp giáo dục học trò của HLV Park Hang Seo
  • Quyên góp Cờ Tổ quốc chào mừng U23 để ủng hộ cho các ngư dân
    Quyên góp Cờ Tổ quốc chào mừng U23 để ủng hộ cho các ngư dân
    Dân trí Trường ĐH Thương Mại vừa phát đi thông báo “Quyên Cờ Tổ quốc ủng hộ các ngư dân”. Thông báo này nhằm phát động tới các sinh viên của trường và cộng đồng xã hội.
  • “Bội thu” học sinh giỏi quốc gia 2018
    “Bội thu” học sinh giỏi quốc gia 2018
    Dân trí Tại kỳ thi học sinh giỏi Quốc gia năm 2018 - Nghệ An có 90 học sinh đạt giải thưởng cao quý này. Tất cả các em đều thuộc Trường THPT chuyên Phan Bội Châu,TP Vinh.
  • Học tiếng Anh mỗi ngày: Cách dùng của Present Continuous là gì?
    Học tiếng Anh mỗi ngày: Cách dùng của Present Continuous là gì?
    Dân trí Để diễn tả một hành động đang diễn ra hoặc đang trong quá trình thực hiện, chúng ta sử dụng thì hiện tại tiếp diễn (Present Continuous) để biểu thị trong tiếng Anh. Vậy cụ thể, cách dùng của Present Continuous là gì? Hãy cùng tìm hiểu xem!
  • Thành tích tiếng Anh khá, bạn vẫn chưa thành công như ý?
    Thành tích tiếng Anh khá, bạn vẫn chưa thành công như ý?
    Rất có thể bạn đang nhầm lẫn giữa thành tích và mục đích lớn khi học tiếng Anh, dẫn đến lệch lạc trong phương pháp học nên tiếng Anh chưa thể giúp bạn thành công trong công việc cũng như cuộc sống.
  • Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam:
    Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam: "Cởi bỏ nút thắt về đầu tư xây dựng đối với trường tự chủ"
    Dân trí Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã đề nghị như vậy với Bộ GD&ĐT trong buổi làm việc với cán bộ, giảng viên trường Đại học Thương mại ngày 30/1. >> “Tự chủ đại học mà nửa vời thì không được” >> Tự chủ đại học kiểu gì mà lát sàn nhà vẫn phải xin phép >> Tăng quyền tự chủ, mức học phí có tăng?
  • Một học sinh được tặng danh hiệu “Vì sự phát triển Thanh Hóa”
    Một học sinh được tặng danh hiệu “Vì sự phát triển Thanh Hóa”
    Dân trí Với những thành tích xuất sắc, tiêu biểu, đóng góp to lớn cho sự phát triển của địa phương, một học sinh trường THPT chuyên Lam Sơn, thành phố Thanh Hóa (Thanh Hóa) đã được Chủ tịch UBND tỉnh tặng danh hiệu “Vì sự phát triển Thanh Hóa”. >> Thanh Hóa: Thưởng 100 triệu đồng cho học sinh giành huy chương vàng Olympic Quốc tế
  • Bộ Tư pháp lại “khất lần” vụ thi trúng Hiệu trưởng ĐH Luật nhưng không được bổ nhiệm
    Bộ Tư pháp lại “khất lần” vụ thi trúng Hiệu trưởng ĐH Luật nhưng không được bổ nhiệm
    Dân trí Đại diện Bộ Tư pháp tiếp tục “khất lần” về kết quả giải quyết cuối cùng của vụ việc thi trúng Hiệu trưởng ĐH Luật Hà Nội nhưng sau 3 năm vẫn chưa được bổ nhiệm, gây ồn ào dư luận. >> Người trúng tuyển Hiệu trưởng ĐH Luật HN: “Việc bổ nhiệm tôi vẫn còn nguyên hiệu lực pháp lý” >> Bộ trưởng Bộ Tư pháp lên tiếng việc bổ nhiệm hiệu trưởng ĐH Luật Hà Nội
  • Công bố bộ Đề thi tham khảo THPT quốc gia năm 2018
    Công bố bộ Đề thi tham khảo THPT quốc gia năm 2018
    Dân trí Ngày 24/1, Bộ GD&ĐT chính thức công bố Bộ Đề thi tham khảo THPT quốc gia năm 2018 để đáp ứng yêu cầu của các em học sinh và xã hội.Đây là đề tham khảo duy nhất được công bố trong năm học này, cũng được coi là đề chuẩn cấu trúc và sát nhất với đề thi THPT QG 2018.
  • Đề tham khảo THPT quốc gia 2018: Môn Toán, Lý, Hóa độ khó tăng lên?
    Đề tham khảo THPT quốc gia 2018: Môn Toán, Lý, Hóa độ khó tăng lên?
    Dân trí Nhận xét về đề tham khảo THPT quốc gia 2018, nhiều giáo viên môn Toán, Lý, Hóa cho rằng độ khó tăng lên, kiến thức trong đề bao phủ chương trình lớp 11 và lớp 12. >> Công bố bộ Đề thi tham khảo THPT quốc gia năm 2018
  • Học sinh phải “cân não” nhiều hơn với môn tiếng Anh
    Học sinh phải “cân não” nhiều hơn với môn tiếng Anh
    Dân trí Cô giáo Nguyễn Phương – GV tiếng Anh nhận định: “Nhìn chung đề năm nay khó hơn năm ngoái và nội dung câu hỏi rất thực tiễn với người học. Có những câu phân loại thí sinh khá rõ rệt. Đề này đáp ứng đúng mong đợi của tôi về độ khó dành cho người học”. >> Công bố bộ Đề thi tham khảo THPT quốc gia năm 2018
  • Thi môn Sinh và Văn 2018: Học sinh phải ôn tập gấp đôi năm trước
    Thi môn Sinh và Văn 2018: Học sinh phải ôn tập gấp đôi năm trước
    Dân trí Thầy giáo môn Sinh học Thịnh Văn Nam nhận xét đề thi tham khảo THPT quốc gia 2018 môn Sinh cho rằng, thực sự nếu so độ khó của đề tham khảo 2018 với đề thi THPT Quốc gia năm 2017 thì đề tham khảo 2018 khó hơn rất nhiều. >> Học sinh phải “cân não” nhiều hơn với môn tiếng Anh >> Đề tham khảo THPT quốc gia 2018: Môn Toán, Lý, Hóa độ khó tăng lên? >> Công bố bộ Đề thi tham khảo THPT quốc gia năm 2018